18K goud verguld: wat 1 micron over 925 zilver betekent
Verguld is een getal, geen bijvoeglijk naamwoord. Twee kettingen mogen allebei 18K goud verguld heten terwijl de goudlaag op de een tien keer dikker is dan op de ander. Het woord zegt dus vrijwel niets; het getal erachter zegt alles.
Bij ons staat dat getal vast: elk sieraad in de 18K goud vergulde collectie bestaat uit 1 micron 18K goud over een kern van massief 925 sterling zilver. Deze gids legt uit wat één micron in verhouding voorstelt, waarom de kern eronder meer uitmaakt dan de laag zelf, waar die laag als eerste doorslijt en hoe deze uitvoering zich verhoudt tot roestvrij staal met vijf lagen PVD.
1. Wat verguld precies betekent
Vergulden is het aanbrengen van een laag goud op een ander metaal. Dat gebeurt galvanisch: het sieraad hangt in een bad, er loopt stroom doorheen en het goud slaat neer op het oppervlak. Hoe langer dat duurt, hoe dikker de laag.
18K slaat op de legering van die laag, niet op het sieraad als geheel: 18 delen op 24, oftewel 75 procent puur goud. Bewust geen 24K, want puur goud is zachter en oogt oranjer, terwijl 75 procent de warme gele toon geeft die de meeste mensen bedoelen als ze goud zeggen.
Wat het woord verguld niet zegt, is hoe dik die laag is. Daar zit precies het verschil dat je pas na een jaar dragen merkt. Een flashlaag van een fractie van een micron is binnen enkele maanden van de sluiting af; een volle micron blijft er bij normaal dragen jaren op zitten. Dezelfde twee woorden op het etiket, een compleet ander sieraad in je hand.
2. Eén micron, in verhouding
Eén micron is een duizendste millimeter. Een vel printpapier is ongeveer 100 micron dik, een mensenhaar rond de 70 micron. De goudlaag op je ketting is dus ongeveer een zeventigste van een haar.
Zet dat naast de ketting zelf en het wordt concreet. De smalste rope streng die wij voeren is 1,5 mm breed, oftewel 1500 micron. De goudlaag is daarvan één deel op 1500. Bij de breedste rope van 3,8 mm, oftewel 3800 micron, is de verhouding één op 3800.
Toch is dikker niet automatisch beter. Een schakelketting bestaat uit honderden onderdelen die de hele dag bewegen, en de goudlaag moet elke keer meebuigen. Wordt die te dik, dan wordt hij stugger en krijg je haarscheurtjes op de buitenbocht van de schakels.
3. De kern eronder doet het echte werk
Elke goudlaag slijt ergens door. De vraag is niet of dat gebeurt, maar wat er dan tevoorschijn komt.
Ligt het goud op een onedele kern, dan komt bij het eerste doorslijten een andere kleur metaal onder vandaan: grijs staal of rossig koper, midden in een gouden schakel. Dat kleurcontrast laat een sieraad er versleten uitzien, veel meer dan de slijtage zelf.
Onze kern is massief 925 sterling zilver, oftewel 92,5 procent puur zilver aangevuld met koper voor stevigheid. Slijt de laag daar door, dan komt er een licht, blank edelmetaal tevoorschijn in plaats van een vreemde kleur. Op een meter afstand valt dat nauwelijks op.
Omdat de basis edelmetaal is, kun je zo'n ketting bij een goudsmid bovendien opnieuw laten vergulden. Op een onedele kern is dat de moeite meestal niet, op 925 sterling zilver wel. En 925 bevat geen nikkel, wat deze uitvoering geschikt maakt voor wie van goedkope legeringen rode plekken in de hals krijgt.
4. Waar de laag als eerste doorslijt
Slijtage verdeelt zich niet gelijkmatig. Drie plekken zijn altijd eerst aan de beurt.
De sluiting. De karabijn pak je elke dag twee keer vast, met je nagels op precies dezelfde plek. Bij vrijwel elk verguld sieraad begint het hier.
De binnenkant van de schakels. Daar schuurt metaal op metaal, honderden keren per dag, zonder dat je het ziet. Bij een rope ketting, die uit gedraaide strengen bestaat, is dat contactoppervlak groter dan bij een platte cuban schakel.
De punten die tegen kleding schuren. Een overhemdkraag, de rits van een jas, de band van een tas. Textiel voelt zacht aan maar werkt over duizenden bewegingen als heel fijn schuurpapier.
Om een pols gaat het sneller dan om een hals: je hand raakt de hele dag tafelranden, een toetsenbord en een deurklink. Wil je de goudlaag gaaf houden, doe de armband dan af tijdens sporten en klussen.
5. De zeven uitvoeringen die wij in 18K verguld voeren
De rope ketting loopt in drie breedtes: 1,5 mm, 2,8 mm en 3,8 mm. Alle drie in 50, 55 en 60 cm, alle drie met een karabijnsluiting, alle drie 1 micron 18K goud op 925 zilver.
Let op een verwarring die je vaker tegenkomt: 2,5 mm hoort niet in die rij. Die breedte bestaat wel bij ons, maar dat is de koningsschakel, een compleet andere vlecht. De rope ladder is 1,5 / 2,8 / 3,8 mm en er zit niets tussen.
1,5 mm blijft fijn onder een open overhemd en is de keuze als er nog een hanger aan moet. 2,8 mm is de middenmaat die je ziet zonder dat hij de aandacht opeist. 3,8 mm herken je op tien meter afstand en draagt het beste solo.
Cuban en koningsschakel in dezelfde uitvoering
Naast de rope voeren wij twee schakels met precies dezelfde opbouw. De cuban ketting van 5 mm is de platte, brede variant. De koningsketting van 2,5 mm is de gevlochten schakel: smaller, maar door de vlecht voller en zwaarder dan die 2,5 mm doet vermoeden. Beide lopen in 50, 55 en 60 cm.
Voor de pols zijn er twee, allebei in 18, 20 en 22 cm: de cuban armband van 5 mm en de koningsarmband van 2,5 mm. Draag je ketting en armband samen, kies dan dezelfde schakel; dan leest het als een set.
Twijfel je tussen de drie rope breedtes, dan zet deze vergelijking ze naast elkaar.
6. Verguld op zilver tegenover vijf lagen PVD op staal
Dit zijn de twee manieren waarop wij goudkleur maken zonder massief goud te verkopen. Geen betere en slechtere oplossing, maar twee antwoorden op twee vragen.
Bij roestvrij staal met vijf lagen PVD wordt de kleur in een vacuümkamer op molecuulniveau aan het metaal gebonden in plaats van galvanisch opgebracht. Die afwerking is harder dan een goudlaag en de kern roest niet, dus zo'n ketting kan mee onder de douche en naar de sportschool.
Bij 18K verguld op 925 zit er echt goud in de laag en echt edelmetaal eronder. De kleur is warmer en dieper dan een gouden PVD-toon en de laag is te vernieuwen. Daar staat tegenover dat zilver zachter is dan staal en dat de laag niet tegen chloor, zeewater of schuurmiddel kan.
Is de vraag wat het meeste kan hebben, dan wint roestvrij staal met PVD. Wil je edelmetaal om je hals met een goudlaag die je later kunt laten bijwerken, dan wint 18K verguld op 925.
7. Onderhoud van een laag van één micron
Lauw water, een druppel milde zeep en een zachte doek. Meer heeft deze uitvoering niet nodig. Droog hem daarna helemaal af, ook de binnenkant van de sluiting: vocht in het veertje van de karabijn is precies wat je niet wilt op de plek die toch al het eerst slijt.
Twee dingen nooit doen. Geen ultrasoon reinigingsbad, want de trillingen werken op de hechting van de laag. En geen zilverpoetsdoekje, hoe logisch dat ook lijkt bij een kern van 925. Zo'n doekje werkt door een flinterdun laagje metaal weg te schuren, en op een verguld sieraad is dat laagje je goud.
Verder is het een kwestie van volgorde: parfum, deodorant en handcrème eerst, laten drogen, dan pas het sieraad om. Bewaar hem droog en apart, want een cuban schakel krast een fijne rope streng zonder moeite.
Vier fouten die je meteen ziet
- Rekenen met 2,5 mm als rope breedte. De rope loopt in 1,5 / 2,8 / 3,8 mm. 2,5 mm is de koningsschakel, een andere schakel met een andere dracht.
- Een zilverpoetsdoekje pakken. Dat schuurt precies de micron goud weg die je wilde bewaren.
- Mee onder de douche of het zwembad in. Chloor en zeewater tasten de laag aan. Dit is de uitvoering die je afdoet.
- Alles los in een bakje bewaren. Sieraden die tegen elkaar liggen krassen elkaar. Ieder stuk in een eigen zakje of vakje.
Waar begin je?
Is dit je eerste sieraad in 18K verguld, dan vraagt de rope van 2,8 mm op 55 cm het minst om een beslissing: zichtbaar zonder op te vallen en later te combineren met een hanger.
Wil je het fijner, dan is 1,5 mm op 50 cm de keuze; wil je gezien worden, dan 3,8 mm op 60 cm of de cuban van 5 mm. Voor de pols neem je je polsomtrek plus ongeveer 1,5 cm.
De hele rope collectie staat op een rij, en wil je eerst breder kijken naar schakel en lengte, begin dan bij alle kettingen.
Veelgestelde vragen
Wat betekent 18K goud verguld bij Carpe Ice precies?
Het betekent 1 micron 18K goud over een kern van massief 925 sterling zilver. 18K is de legering van de goudlaag, 1 micron de dikte ervan.
Hoe dik is één micron eigenlijk?
Eén duizendste millimeter, ongeveer een zeventigste van een mensenhaar. Op een rope streng van 1,5 mm, oftewel 1500 micron, is de goudlaag één deel op 1500.
Slijt 18K goud verguld door?
Ja, elke goudlaag slijt ergens door. Bij ons komt daar 925 sterling zilver onder vandaan in plaats van staal of koper, dus het valt minder op en een goudsmid kan het opnieuw vergulden.
Welke breedtes heeft de 18K goud vergulde rope ketting?
1,5 mm, 2,8 mm en 3,8 mm, alle drie in 50, 55 en 60 cm. 2,5 mm hoort niet in die rij: dat is de breedte van de koningsschakel, een andere schakel.
Mag een 18K goud vergulde ketting mee onder de douche?
Liever niet. Chloor, zeewater en schuurmiddel tasten de goudlaag aan. Wil je een ketting die je nooit hoeft af te doen, kies dan roestvrij staal met vijf lagen PVD.
Wat is beter: 18K verguld of roestvrij staal met vijf lagen PVD?
Wil je de hardste afwerking die alles meemaakt, dan roestvrij staal met PVD. Wil je echt goud in de laag en edelmetaal eronder, dan 18K verguld op 925.
